หัวใจเป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่สูบฉีดเลือดเพื่อนำ ออกซิเจน สารอาหารและสารเคมีต่างๆ ผ่านทางหลอดเลือดไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย ถ้าการทำงานของหัวใจมีความผิดปกติสัตว์เลี้ยงก็สามารถแสดงความผิดปกติที่ เจ้าของสามารถสังเกตได้เช่น เป็นลม สีของลิ้น หรือเหงือกเปลี่ยนไป หายใจลำบาก หอบ เหนื่อยง่าย ไอแห้งๆ โดยเฉพาะเวลากลางคืน การบวมน้ำตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย เป็นต้น นอกจากนี้ชนิดและสายพันธุ์ของสัตว์เลี้ยงก็มีความสัมพันธ์ต่อโรคหัวใจดังนี้ สุนัขพันธุ์เล็ก เช่นพูเดิ้ล มินิเอเจอร์ชเนาเซอร์ ชิวาวา ฟอกซ์เทอร์เรียร์ ค็อกเกอร์สเปเนียล บอสตันเทอร์เรียร์ และคาวาเลียร์ คิง ชาร์ลส์ สเปเนียล มักเป็นโรคของลิ้นหัวใจ แต่ในกรณีโรคของกล้ามเนื้อหัวใจ มักเกิดในสุนัขพันธุ์ใหญ่ เช่น เกรตเดน โดเบอร์แมนฟินเชอร์ อัฟกันฮาวนด์ เซนต์เบอร์นาร์ด สกอตทิซเดียร์ฮาวนด์ ไอริชวูล์ฟฮาวนด์ บ็อกเซอร์ นิวฟาวด์แลนด์ และดัลเมเชียน นอกจากนี้ยังพบในสุนัขพันธุ์เล็กเช่น อิงลิชและอเมริกันค็อกเกอร์สเปเนียล อิงลิชบูลด็อก ส่วนในแมวสายพันธุ์ที่เป็นโรคของกล้ามเนื้อหัวใจได้แก่ เมนคูน เปอร์เซีย เร็กซ์ดอล และอเมริกันช๊อตแฮร์เป็นต้น

    โรคหัวใจ เป็นคำเรียกรวมของกลุ่มอาการความผิดปกติของหัวใจ โดยสามารถแบ่ง กลุ่มอาการความผิดปกติของหัวใจได้ดังนี้
    1.กลุ่มอาการหัวใจล้มเหลว
    2.โรคของกล้ามเนื้อหัวใจ
    3.โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ
    4.โรคของลิ้นหัวใจ
    5.โรคของเยื่อหุ้มหัวใจ
    6.โรคหัวใจที่เป็นตั้งแต่กำเนิด
    7.โรคมะเร็งหัวใจ
    8.โรคความดันของหลอดเลือดแดงสูง

    โดยทั่วไปแล้วถ้าสัตว์เลี้ยงมีอาการของโรคหัวใจ สัตวแพทย์จะต้องทำการซักประวัติเบื้องต้น เช่น เพศ พันธุ์ อายุ ประวัติการทำวัคซีน การป้องกันพยาธิภายนอกและภายใน ประวัติการป่วยครั้งก่อน ยาที่สัตว์เลี้ยงกินอยู่ ระยะเวลาที่สัตว์เลี้ยงเริ่มแสดงอาการป่วย ชนิดของอาหารที่ให้สัตว์เลี้ยงเป็นต้น ดั้งนั้นข้อมูลเหล่านี้เจ้าของสัตว์เลี้ยงจะต้องเป็นผู้ให้ข้อมูลโดยละเอียด แก่สัตวแพทย์เพื่อให้ง่ายต่อการวินิจฉัยโรค นอกจากการซักประวัติเบื้องต้นแล้วการตรวจร่างกายก็มีความสำคัญมาก เพราะจะทำให้สัตวแพทย์ทราบว่าสัตว์เลี้ยงของท่านมีความผิดปกติที่ระบบร่าง กายอื่นๆ นอกเหนือจากหัวใจร่วมด้วยหรือไม่ ต่อจากนั้นสัตวแพทย์จะทำการตรวจร่างกายเช่น ดูสีของเยื่อเมือกเช่น สีเหงือก เยื่อบุหนังตา หรือเยื่อเมือกบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ ตรวจการโป่งพองและชีพจรของหลอดเลือดดำใหญ่ที่คอ การตรวจชีพจร การฟังเสียงหัวใจ และสังเกตจังหวะการเต้นของหัวใจ ฟังเสียงปอด วัดความดันของหลอดเลือดแดงและดำ การถ่ายภาพรังสี (เอ็กซ์เรย์) ช่องอก การฉีดสารทึบรังสีเข้าหลอดเลือด การตรวจหัวใจด้วยคลื่นเสียง (อัลตราซาวด์) การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ การตรวจเลือดและค่าชีวเคมีในเลือด การตรวจระดับฮอร์โมนในเลือด การตรวจพยาธิหนอนหัวใจ การเพาะเลี้ยงและแยกเชื้อจากเลือด การตรวจปัสสาวะ เป็นต้น ซึ่งข้อมูลที่ได้จากการตรวจร่างกาย สัตวแพทย์จะสามารถวินิจฉัยโรคได้

น.สพ. ณัฐชัย ใหญ่ยิ่ง
เรียบเรียง